رابطه ایمان و فضایل اخلاقی

استاد راهنما: جناب آقای محمدحکیمی

پژوهشگر :احترام سادات خیامی

 تمایل به کمال و دوری از کاستیها و عبور از پیچ و خم رذایل اخلاقی امری نهادی در درون انسان است و هر فردی از نخستین روزهای زندگی با حرکات طبیعی ویا آگاهانه خواهان رسیدن به کمال و فضایل اخلاقی است . همانگونه که پیامبران الهی با صحه نهادن بر این عمل کلی و گسترده به معرفی روابط و وفاید ایمان با فضایل اخلاقی  پرداخته اند وبا جداسازی ایمان و کمال واقعی از ایمان و همی و خیالی دستیابی بشر را به فضایل و کمالات اخلاقی آسان ساخته اند. هدف این آموزگان آسمانی این بوده است که بشر را از طریق تعالیم خود، با ملاک های واقعی فضیلت آشنا ساخته و حرکت و تلاش او را به سمت فضیلت های واقعی رهبری کنند.

از موضوعاتی که در قرآن به صورت گسترده، مورد بحث وبررسی قرار گرفته ، آفرینش و حقیقت انسان ، روحیات خاص و چگونگی رسیدن وی به کمال و فضایل اخلاقی می باشد . مثلاً قرآن انسان را خلیفه خدا درون زمین ، معلم فرشتگان، متعلم از جانب خدا که او را به بهترین وجه آفریده، معرفی می کند. هم چنین قرآن در سوره عصر، انسان را زیانکار معرفی می کند و می فرماید:( ان الانسان لفی خسر) ولی بلافاصله گروهی را که دارای ایمان به خدا عمل نیک و پیرو حق و شکیبا صفت هستند، در حالی که دیگران را نیز به حق و شکیبایی توصیه می کند ، استثنا می کند و می فرماید: ( الا الذین آمنوا و عموالصالحات وتواو بالحق وتواصو بالصبر) به عبارت روشنتر انسان که از مکتب وحی و تعالیم حیات بخش پیامبران دوری جوید، انسان ستمگر و خودخواه است ولی پس از آن که روح او از سرچشمه،ایمان حقیقی سیراب گردید در مسیر رسیدن به فضایل اخلاقی قرار می گیرد و در این صورت است که او می تواند خلیفه  خدا در روی زمین گردد.

در راستای این روش قرآن ، در این پژوهش به بیان وبررسی رابطه ایمان با فضایل اخلاقی و دوری از رذایل اخلاقی پرداخته شده است شاید چراغی فرا راه متفکران و مسلمانان باشد.

اشتراک گذاری این مطلب!

عالم برزخ

 سوال:
عالم برزخ چه عالمی است؟ آیا جسم هم در عالم برزخ است یا فقط روح انسان در این عالم است؟

پاسخ:

(برزخ) فاصله و فرصت میان دو شیء دو موقعیت را گویند. از این رو به جهانی که میان دنیا و آخرت واقع می شود برزخ گفته می شود.
گاهی از (عالم قبر) به (جهان برزخ) یاد می شود. قرآن کریم در آیاتی از جهان برزخ خبر داده است:
(حَتّی إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ. لَعَلِّی أَعْمَلُ صالِحاً فِیما تَرَکْتُ کَلاّ إِنَّها کَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ )1؛
(زمانی که مرگ یکی از تبهکاران فرا رسد گوید: پروردگار من! مرا بازگردان، شاید در آنچه ترک و کوتاهی کردم عمل صالحی انجام دهم، ولی به او گفته می شود: چنین نیست و هرگز بر نخواهی گشت. این درخواست و وعده سخنی است که بر زبان میآورد و اگر بازگردد همان کردار سابق را تکرار کند، و پشت سر آنان برزخ است تا روزی که بر انگیخته می شوند).
امام صادق علیه السلام فرمود: (البرزخ هو القبر و هو الثّواب و العقاب بین الدّنیا و الآخرة والدّلیل علی ذلک قول العالم: (والله ما نخاف علیکم إلاّ البرزخ)2؛ (برزخ همان قبر (در اصطلاح قرآن) است و برزخ عین ثواب یا عقاب بین دنیا و آخرت است).
آن حضرت فرمود: (القبر منذ حین موته إلی یوم القیامة)3؛ (قبر (برزخ) از هنگام مردنش تا روز قیامت است).
از هنگام مرگ آدمی وارد برزخ میگردد؛ خواه او را در زمین دفن کنند یا وی را با آتش بسوزانند یا غذای درندگان شود یا در دریا غرق گردد.
برزخ را قیامت صغرا نیز مینامند. مؤمنان در آسایش خواهند بود و انسان های خطاکار گرفتار عذاب می شوند.
حق تعالی درباره بت پرستان زمان حضرت نوح علیه السلام می فرماید:
(مِمّا خَطِیئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً )4؛
(بر اثر خطا کاریها غرق شدند و به مجرّد غرق شدن به آتش وارد شدند).
(النّاس نیام فإذا ماتوا انتبهوا)5؛ (مردم در زمان حیات خود خوابند، وقتی میمیرند بیدار می شوند).
پی نوشت:
1. مونون 23، آیات 10099.
2. نورالثقلین، ج 3، 553.
3. همان، ج 3، 554.
4. نوح 71، آیه 25.
5. بحارالانوار، 42/4.
منبع: www.porseman.org

اشتراک گذاری این مطلب!

پاسخ به شبهات کلامی(دفتر سوم : درباره پیامبر اعظم(صلی الله علیه آله))

 علیه شخصیت پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) انتقادها و شبهاتی از زمان خود حضرت طرح شده و امروزه نیز در سایت‌ها و آثار برخی شبهاتی درباره سیره نظری و عملی آن حضرت، احیا و تبلیغ می‌شود.
افزون بر آن شاهد تولید فیلم‌های متعدد و پخش آن در آنتن‌های تصویری جهان توسط موسسه‌های معاند به منظور تخریب چهره آن حضرت هستیم، پاسخ به این همه تخریب و ترور شخصیت، راهکار عقلی و منطقی‌ای می‌طلبد که این تحقیق به این منظور تدوین یافته است.
در این دفتر شبهات مطرح در خصوص شخصیت پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) در دو بخش مورد بازکاوی قرار گرفته است:
بخش اول- شبهات اعتقادی و کلامی
فصل اول- امی نبودن پیامبر (صلی الله علیه و آله)
فصل دوم- غیبت
فصل سوم- معجزات
فصل چهارم- عصمت
فصل پنجم- نبوت و وحی
فصل ششم- خاتمیت
فصل هفتم- حکومت و مشروعیت
بخش دوم- شبهات تاریخی و اجتماعی
فصل اول- دوره کودکی و جوانی، اخلاق و رفتار فردی حضرت
فصل دوم- اخلاق جنسی و ازدواج‌های پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)
فصل سوم- اخلاق و رفتار اجتماعی، سیاسی و حکومتی
کتاب‌نامه
در پایان نیز فهرست آیات و روایات به همراه نمایه آمده است.
این کتاب دفتر سوم از سلسله دفترهای پاسخ به شبهات کلامی است که دفتر اول آن به نام خداشناسی، دفتر دوم به نام دین و نبوت و دفتر سوم درباره ی پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) می‌باشد.
در هر دو بخش، حدود یکصد شبهه مورد تحلیل و نقد قرار گرفته و کوشیده شده است با نقد شبهات و اثبات گزاف و تهمت بودن آنها در حق پیامبر (صلی الله علیه و آله) و نبوت، التزام حضرت به مبانی و اصول اخلاق فردی و اجتماعی و حکومتی به نحو کمال و اعلی ثابت و منقح شود.
روش کتابخانه ای با رویکرد کلامی (کلام فلسفه‌ای) و تاریخی روش تحقیق در این پژوهش است.
یکی از شبهات ازدواج با خدیجه به دلیل ثروت (صفحه 302) بوده است. پیامبر حتی بعد از وفات خدیجه، از ابراز علاقه خود به وی غافل نبود. با این حال برخی می‌خواستد با تمسک به ثروت خدیجه این ازدواج را پیوندی سیاسی از جانب رسول خدا معرفی کنند. اما سیره پیامبر نشان می‌دهند که هیچگاه ثروت برای آن حضرت هدف نبوده است و نمی‌توانست منظور اصلی ایشان از ازدواج با خدیجه، تصاحب ثروت ایشان باشد به چند دلیل:
• ارائه پیشنهاد ازدواج از طرف خدیجه
• ساده زیستی پیامبر
• عدم استفاده شخصی از ثروت خدیجه و مصرف ان در راه اسلام
• بخشش ثروت و سهم خود از بیت المال
پاسخ به شبهات کلامی، دفتر سوم: درباره‌ی پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) نوشته محمدحسن قدردان ملکی را انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در 414 صفحه منتشر کرده است و به قیمت 70000 ریال به بازار عرضه شده است.

 منبع : کتابخانه مجلس

http://www.emamat.ir

اشتراک گذاری این مطلب!

آسیب های اخلاقی دختران در جامعه و راههای پیشگیری از آنها

استاد راهنما: آقای علیرضا ریاحی

پژوهشگر: سعیده کوثری

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی آسیب های اخلاقی دختران در جامعه و راه کار های پیشگیری از آنها به قلم نگارش در آمده است. و سؤال اساسی این بوده که چه آسیب هایی در جامعه فرا روی دختران قرار دارد ؟و برای جلوگیری از آنها چه راههایی وجود دارد؟

تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی و روش گرد آوری مطالب کتابخانه ای میباشد.در این روش محقق سعی نموده با توجه به اهداف و سؤالات مطالب مرتبط را جمع آوری نموده وبه تجزیه وتحلیل آن بپردازد. ارتقاء وضعیت اقتصادی وآموزش خانواده ها در بکار گیری روشهای تربیتی مناسب می تواند ازبسیاری از آسیب ها جلوگیری نماید.

واژگان کلیدی : آسیب های دختران ، خانواده ، راهکار ، فضای مجازی

اشتراک گذاری این مطلب!

انحطاط فكري مسلمانان درنخستين قرون اسلام (آغازرحلت پيامبرصلی الله وعلیه وآله تاقرن پنجم)

استادراهنما: محمدحكيمي

پژوهشگر: سمانه شاه مير

 چكيده:

در باب علل انحطاط و عقب ماندگي مسلمين از منظرهاي گوناگون بحث شده است.عده اي از منظر غيرديني و درون تمدني علل و عوامل تكوين و فراز و فرود تمدن اسلامي را مورد بررسي قرار داده اند.گروهي ديگر از منظر غيرديني اماباملاك قراردان علل پيشرفت و توسعه جوامع غربي به بررسي علل عقب ماندگي جوامع شرقي بطوركلي يا به طور موردي در قالب نظريه هاي عقب ماندگي پرداخته اند و احياناً برخي ازاين نظريه هاآموزه هاوسنتهاي ديني راعامل عقب ماندگي معرفي نموده اند.دسته اي ديگر از منظر ديني برمبناي اعتقاد راسخ خود به اسلام به عنوان ديني كامل و جامع كه تأمين كننده سعادت دنيوي و اخروي انسانهاست به پديده انحطاط وعقب ماندگي مسلمين نگريسته اند.

در پژوهش حاضرتحت عنوان بررسي عوامل انحطاط فكري مسلمين نظر پژوهنده در زمره گروه اخير جاي مي گيرد.پژوهش حاضراين سؤال را طرح و پاسخ داده است كه فاصله گرفتن از رهبري اهل بيت: تا چه اندازه در انحطاط و عقب ماندگي فكري مسلمين مؤثر بوده است؟پاسخي كه پژوهنده به اين سؤال داده اين است كه :در اثر تبليغات حكومت ها و فشار و اختناقي كه بوجود آوردند متأسفانه جامعه اسلامي نتوانست از اين مخازن علوم پيامبر استفاده كند و اسلام را آنچنان كه هست در آئينه وجود آنان ببيند نتيجه آن شد كه خيلي زود امت اسلامي دچار تفرقه و اختلاف و گروه گرايي گرديدو مكتب ها و مذهبهاي گوناگوني به وجود آمد.يكي ديگر از سؤالاتي كه در پژوهش مطرح شده اين است كه :مفهوم انحطاط مسلمين چيست؟ كه پژوهنده اينگونه پاسخ داده:توقف رشد مظاهر يك تمدن يا تخريب و ويراني آن يا كندشدن رشدآن يابرآورده نشدن و ظاهرنشدن جلوه هاي يك تمدن آنگونه كه لازمه آن تمدن است.امّا منظور از انحطاط و انحراف فكري يعني عابدنادان و روشنفكربي بندوبار.و يا اين سؤال مطرح شده كه راههاي ورود و زمينه هاي انحطاط به ميان مسلمين چگونه بود؟پژوهنده با بررسي هايي كه انجام داد به اين سؤال اينگونه پاسخ داد:انحراف از مسير اصلي اسلام و نفوذ خرافات در عقايد مسلمين،ترك فضايل اخلاقي و رسوخ اوصاف رذيله،جهل و بي خبري و عقب ماندگي علمي و تمدني ،علماي دنياطلب و فاسد،جدايي دين از سياست و مقام علم و اجتهاد از مقام اجرا و حكومت،تخزب و فرقه گرايي ،فرقه و تفرقه،رهبري هاي غلط و رهبران نالايق،خوشگذراني و سر در لاك خود فروبردن مسلمين،فعاليتهاي تخريب دشمنان اسلام.و بالاخره اين سؤال كه راههاي برون شد از اين انحطاط هاي فكري چيست؟

راههايي كه پژوهنده آن را بيان كرده اينگونه است:دوري از تفرقه و دوگانگي و تأكيد بر اصول مشترك بنيادين، پيروي از رهبري هاي واحد و راستين،شناخت غرب و دوري از غرب زدگي ،دور ريختن خرافات و زدودن بدعت ها و پيرايه ها،كسب فضايل اخلاقي و كمالات انساني،مجهزشدن به علوم و فنون جديد،هم بستگي و پيوند بين دين و سياست،تكيه برتعصب و همبستگي ديني و امت اسلامي، شناخت اسلام راستين و بازگشت به آن،تجهيزقوا و فراهم كردن نيروي كافي.و نكته آخر اينكه اسلام به عنوان تنها مكتب تأمين كننده سعادت دنيا و آخرت و پيشرفت توأم مادي و معنوي انسانها شكل گرفته است.اسلام به عنوان آخرين دين الهي داراي قوانين جامع و كاملي است كه درهمه زمان ها و مكان ها قابل اجراست و تنها در پرتو اين قوانين است كه پيشرفت و رفاه مادي انسانها هم آغوش معنويت و سعادت اخروي مي گردد.از اينرو انحطاط و عقب ماندگي فكري مسلمين در درجه اول بدليل انحراف مسلمين از اسلام اصيل از صدراسلام تاكنون است.روش انجام كار اين پژوهش توصيفي و كتابخانه اي انتخاب شده است.

كليدواژه:انحطاط، اسلام، اصلاح، فرهنگ،تمدن، عوامل محرك تاريخ ،عوامل انحطاط مسلمين،تفاوت فرهنگ وتمدن ،ارتباط تمدن بافرهنگ.

 

 

 

 

 

 

 

اشتراک گذاری این مطلب!